یک فن گریز از مرکز یک دستگاه مکانیکی برای انتقال هوا یا گازهای دیگر است .
اصطلاحات "دمنده" و "فن قفس سنجاب" (به این دلیل که به نظر می رسد مثل یک چرخ هامستر است )، اغلب به عنوان مترادف استفاده می شود. این فن ها سرعت و حجم جریان هوا را با چرخش پروانه افزایش می دهد.
فن های سانتریفیوژ از انرژی جنبشی پروانه ها برای افزایش حجم جریان هوا استفاده می کنند که به نوبه خود آنها را در مقابل مقاومت ناشی از کانال ها، پروانه ها و اجزای دیگر حرکت می دهد.
فن های سانتریفیوژی شعاع حرکت جریان هوا را تغییر می دهند و جهت (معمولا 90 درجه) جریان هوا را تغییر می دهند.
آنها محکم، آرام، قابل اعتماد و قادر به کار در طیف وسیعی از شرایط هستند.
فن های سانتریفیوژ دستگاههای جابجایی دائمی یا دستگاههای حجم ثابت هستند، به این معنی که در سرعت ثابت فن، یک فن سانتریفیوژ حجم نسبتا ثابت هوا را به جای یک حجم ثابت انتقال می دهد. این به این معنی است که سرعت وشتاب جریان هوا در یک سیستم ثابت است .
فنهای سانتریفوژ یا گریز از مرکز هوا را در جهت عمود بر محور گردش پروانه تخلیه میکنند.
هوای ورودی به موازات محور گردش پروانه وارد فن شده و با حرکت شعاعی به سمت پیرامون پروانه و نوک بالکها حرکت میکند.
همزمان با این حرکت، جریان هوا مقداری انرژی جنبشی دریافت میکند که افزایش فشار استاتیک را همزمان با آهسته شدن حرکت جریان هوا قبل از ورود به مسیر تخلیه را در پی دارد.
اما مهمترین ویژگی این فن ها توانایی آنها در غلبه بر افت فشار استاتیک بالا در سیستمهای کانال کشی شده میباشد.
فن های گریز از مرکز یکی از پرطرفدارترین هاست. فن های سانتریفیوژ امروزه شایعترین فن مورد استفاده در صنعت سیستم های تهویه هستند. آنها اغلب ارزان تر از فن های محوری و ساده تر در ساخت و ساز هستند. آنها در حمل و نقل گاز یا مواد و در سیستم های تهویه برای ساختمان ها و وسایل نقلیه استفاده می شود. آنها همچنین برای پروسه های صنعتی و سیستم های کنترل آلودگی هوا مناسب هستند.
همچنین در سیستمهای کانال کشی شده با فشار بالا کاربرد دارد.
تفاوت بین فن ها و دمنده ها
ویژگی که یک فن سانتریفوژ را از یک دمنده متمایز میکند ، نسبت فشار است که می تواند به آن دست یابد. به طور کلی، یک دمنده می تواند نسبت فشار بالاتری را تولید کند.
